31 - 33 maanden

8 manieren om je peuter (en jezelf) uit die woedeaanval te helpen

  • Facebook Icon
  • Twitter Icon
  • Pinterest Icon
  • Email Icon

We weten allemaal dat peuters per definitie emotioneel zijn. Toch kun je nog weleens versteld staan van het volume en de intensiteit van de emotie.

Als volwassene heb je al een heleboel ervaringen opgedaan, maar peuters zitten nog volop in het leerproces. Stel: je geeft je kind een gebroken cracker, en hij begint spontaan te huilen. Jij weet dat een gebroken cracker net zo lekker is als een hele cracker, maar je peuter niet.

De aanleiding voor een woedeaanval is vaak dat je kind zelfstandig wil zijn, maar er nog niet klaar voor is. Het constante getouwtrek tussen iets zelf willen doen en het nog niet helemaal kunnen – in combinatie met een brein dat nog volop aan het groeien is – kan leiden tot grote gevoelens, onverwachte stemmingswisselingen, en veel frustratie.

Zo help je je peuter zijn emoties begrijpen en beheersen:

Probeer het niet op te lossen of weg te maken

Een van de redenen dat kinderen een woedeaanval krijgen, is dat ze hun stem aan het ontwikkelen zijn. Wanneer de emotie te groot wordt en ze proberen die stem te gebruiken om te uiten wat ze willen en voelen, kan het bijzonder frustrerend voor ze zijn om de woorden niet te kunnen vinden.

Op dat moment kun je een woedeaanval niet ‘oplossen’, maar wanneer je kind zijn gevoelens een plekje probeert te geven, kun je hem de woorden geven die bij zijn emoties horen. Omschrijf wat je ziet, verplaats je in hem, en laat zien dat je er voor hem bent: “ik zie dat je erg boos bent. Ik begrijp waarom je boos bent, en ik ben er voor je als je een knuffel wil”. Misschien voelt het niet alsof dit veel helpt, maar toch laat je je peuter zo weten dat hij gehoord en begrepen wordt.

Blijf bij hem en blijf kalm

Je peuter kan zó opgaan in zijn woedeaanval dat hij op een gegeven moment niet meer weet wat hij eigenlijk wil of waarom hij zo van streek is. Misschien komt er niet veel binnen van wat je zegt, dus probeer je zinnen makkelijk, kort en duidelijk te houden. Je kind kan nu niet rationeel zijn, dus gebruik niet onnodig veel of moeilijke woorden. Het beste wat je op dit moment kunt doen, is kalmte uitstralen, zodat je kind zelf ook makkelijker kan kalmeren.

Je kunt laten zien dat je er voor hem bent door een hand op zijn schouder te leggen, hem een knuffel aan te bieden, en hem – met simpele woorden – te laten zien dat je begrijpt dat hij van streek is. Als het kan, ga dan gehurkt op zijn ooghoogte zitten of ga zelfs naast hem op de grond zitten. Zo laat je zien dat je hem de moeite waard vindt om naar te luisteren, en dat je je best doet om het vanuit zijn oogpunt te bekijken. Op een emotioneel moment kan zelfs het kleinste gebaar van respect al een wereld van verschil maken voor je peuter.

Negeer het gedrag, niet het kind

Wanneer het om woedeaanvallen gaat, wordt vaak gezegd dat je het ‘gedrag moet negeren’, maar het is belangrijk om hierbij duidelijk onderscheid te maken tussen het gedrag en het kind. Gedrag negeren betekent dat je fysiek en emotioneel aanwezig blijft, maar niet ingaat op het gedrag van je kind, zoals krijsen en stampvoeten.

Als het gedrag van je kind gevaarlijk wordt en niet genegeerd kan worden, kun je een andere strategie proberen: eerst verbinding, dan verbetering. Dit betekent dat je, voordat je het gedrag van je kind corrigeert, even verbinding maakt met je peuter. Leg bijvoorbeeld je hand over de zijne en zeg “ik zie dat je van streek bent, en je mag niet slaan”.

Woedeaanvallen in huis zijn één ding, maar buitenshuis is het nog lastiger. Het kan immers best gênant voelen voor jou als ouder. Hoewel je (hopelijk) weet dat zo’n woedeaanval niets te maken heeft met jouw ouderschap, voel je je waarschijnlijk toch bekeken en veroordeeld als je een halfvol winkelwagentje in de supermarkt moet achterlaten, of halsoverkop uit het park moet vertrekken. Als je kind jou of een ander begint te slaan of pijn te doen, kan het nodig zijn om hem uit de situatie te halen om iedereen veilig te houden. Laat je kind weten wat er staat te gebeuren: “ik ga je nu optillen en dan lopen we naar de auto”, en til hem rustig op.

Wees goed voorbereid op ‘triggers’

Woman looking at a toddler holding her hands

Soms kunnen woedeaanvallen – in ieder geval deels – voorkomen worden door je kind vooraf voor te bereiden op wat er gaat komen. Als jullie bijvoorbeeld naar de winkel gaan, en je weet dat daar iets gaat zijn waar je kind van streek van kan raken (snoepjes, zijn favoriete koekjes, etc.), praat daar dan al over op weg naar de winkel: “weet je nog hoe moeilijk het is om al die snoepjes te laten liggen als we gaan betalen in de winkel? Zullen we eens proberen om een plan te maken voor als je het daar moeilijk mee hebt?”.

Houd het plan eenvoudig en duidelijk. Het helpt vaak om je kind een taakje te geven: “wanneer we gaan betalen, mag jij de pinpas uit mijn portemonnee pakken”. Dit leidt hem af van een emotionele trigger, en geeft hem tegelijkertijd de kans om te doen wat hij zo fijn vindt: jou helpen. Als je je kind kleine taakjes geeft, zal hij zich zelfstandiger voelen. Hierdoor kan het makkelijker worden voor hem om ergens voorbij te lopen waar hij de vorige keer zoveel verdriet van heeft gehad.

Reageer op hem, maar laat je niet uitlokken

Kinderen leren al op hele jonge leeftijd hoe ze een reactie uit kunnen lokken van hun ouders. Dit doen ze niet bewust, maar een sterke reactie van jou kan – hoe begrijpelijk het ook is – de emoties van je kind nóg sterker maken. Probeer daarom rustig te reageren en je niet uit de tent te laten lokken. Wanneer je kind midden in een woedeaanval zit, kun je bijvoorbeeld reageren door niets te zeggen en zichtbaar diep in en uit te ademen. En te wachten.

Zo bewaar jij zelf de rust, maar zorg je er ook voor dat de rust wederkeert in de interactie tussen jou en je kind. Door even diep in en uit te ademen, kun je voor jullie allebei de patronen doorbreken die vaak bij een woedeaanval horen, zoals eindeloos rationaliseren en te veel proberen te praten. Vaak verleng je hiermee eerder een woedeaanval dan dat je er een einde aan maakt.

Zorg voor afleiding

Als je het op de juiste manier aanpakt, kun je een moeilijke situatie een stukje makkelijker maken door je kind af te leiden. Wanneer de tranen maar blijven komen, probeer dan eens een favoriet stuk speelgoed of spelletje in de ruimte te pakken, naast je peuter te gaan zitten, en ermee te spelen. Als jij maar enthousiast genoeg bent (en ondertussen het gedrag van je kind compleet negeert), is de kans groot dat hij mee wil gaan doen. Houd in het achterhoofd dat het doel is om een eind te maken aan de woedeaanval. Je hoeft je kind nu geen belangrijke levenslessen te leren, of toekomstige woedeaanvallen te voorkomen. Als je kind zijn tranen en boosheid vergeet en met jou mee begint te spelen, mag je dat best een overwinning noemen 😉

Als je een woedeaanval voelt aankomen en de aandacht van je kind te pakken kan krijgen, kun je hem ook de keuze geven tussen twee activiteiten: “zullen we een boekje lezen, of wil je een tussendoortje?”. Dit trucje zal niet altijd werken, maar het is het proberen waard – zeker als je de signalen van de woedeaanval al herkent voordat je kind zich compleet afsluit voor wat je tegen hem zegt.

De stilte na de storm: ga door alsof er niets gebeurd is

Volwassenen houden vaak langer vast aan dingen die gebeurd zijn dan kinderen. Niet iedere woedeaanval hoeft een les te zijn: soms is het beste wat je kunt doen, de woedeaanval simpelweg laten gebeuren, en daarna doorgaan alsof er niets gebeurd is. Zo laat je je kind zien dat het niet erg is als je emoties weleens de overhand krijgen. Dat mag, dat overkomt ons allemaal weleens, en dat is niets om je voor te schamen.

Zodra je kind weer rustig is en verdergaat met zijn dag, is het goed als jij dat ook doet. Zoek weer even contact door elkaars hand vast te houden, een liedje te zingen, of elkaar een grote knuffel te geven. Het is leerzaam voor je peuter alsje later nog eens met hem praat over wat er is gebeurd, maar laat er wel wat tijd overheen gaan en weersta de verleiding om hem de les te lezen over zijn gedrag 🙃

Begrijp wat er speelt, en verplaats je in je peuter

Jonge kinderen kunnen om veel verschillende redenen een woedeaanval krijgen. Vaak worstelen peuters er simpelweg mee om hun eigen stem en plek in het gezin en in de wereld te leren begrijpen. Een woedeaanval komt vaak neer op een strijd tussen wat je kind wil dat er gebeurt, en wat jij wil dat er gebeurt. Die spanning kun je wegnemen door de tijd te nemen om te begrijpen waarom je kind zo van streek is, en te laten zien dat je met hem meeleeft. Een woedeaanval betekent meestal “ik wil gehoord worden, maar ik weet niet welke woorden ik moet gebruiken en ik wil de controle ergens over hebben”.

Soms zijn er ook hele andere dingen aan de hand: de routine kan verstoord zijn, of je kind kan moe zijn, zich niet lekker voelen, of honger hebben. Wanneer je in een moeilijk moment bij je peuter zit, probeer deze dingen dan af te vinken in je hoofd. Zelfs als dit op het moment niet helpt, kan je zo wel een manier vinden om je peuter zich beter te laten voelen wanneer hij gekalmeerd is ❤️

Share

  • Facebook Icon
  • Twitter Icon
  • Pinterest Icon
  • Email Icon

Author

Team Lovevery Avatar

Team Lovevery

Visit site

Posted in: 31 - 33 maanden, Executieve functies, Veerkrachtig, Sociaal-emotioneel, Kinderontwikkeling

Keep reading